Eerste reactie SGP-fractie op coalitieakkoord

Op maandag 5 oktober 2026 werd het coalitieakkoord gepresenteerd met de titel ‘ruimte voor elkaar; vooruit met de geit’. Op woensdagavond organiseerden de coalitiepartijen hierover een raadsavond. Hieronder leest u de eerste reactie van de SGP-fractie die de SGP woensdagavond gaf op het akkoord van de coalitie.

Proces

De SGP is niet te spreken over het proces in de aanloop naar dit coalitieakkoord. Bijna 7 maanden geleden, op 18 maart 2026, waren de gemeenteraadsverkiezingen. Afgezien van een paar algemene berichten over de voortgang van het proces, is er in al die maanden sprake geweest van complete stilte richting de gemeenteraad. Het is een verkeerd signaal dat we dit coalitieakkoord niet bespreken in een raadsvergadering, zoals het hoort in de bestuurlijke verhoudingen. De gemeenteraad hoort hier als hoogste orgaan over te spreken, onder leiding van onze voorzitter en met steun van onze griffier. Dat we nu in een raadsavond bij elkaar worden geroepen is een rare vorm die de vraag oproept hoe serieus de positie van de gemeenteraad wordt genomen. De tegenstelling oppositie en coalitie die wordt neergezet verbaast mij ook, zeker omdat de bestuurscultuur al niet te best is. De formateur begint in zijn eindverslag bijvoorbeeld over ‘de oppositie’. Terwijl het samenwerking in de hele raad moet gaan. Bovendien is de vraag wat vanavond toevoegt. Het akkoord is gepresenteerd, de media kreeg het vorige week vrijdag al en wij als partijen kregen het twee dagen geleden op de valreep ook nog. Bij de presentatie afgelopen maandag hoorde ik de formateur ook zeggen dat de formerende partijen in het begrotingsproces zijn getrokken en dat is precies een goed voorbeeld wat er mis is in de Biltse politiek. De hele raad hoort in dat begrotingsproces betrokken te zijn. En over de ondertitel van het akkoord (vooruit met de geit) gaan we het vanavond maar niet hebben, maar als dat het niveau wordt van de coalitie, maak ik me wel zorgen over de komende vier jaar.

Inhoud

We hebben vanavond niet veel tijd gekregen, slechts een paar minuten, maar ook nog een paar woorden over de inhoud.

Positief
Laten we positief beginnen. We vinden het positief dat er niet veel nieuwe plannen zijn bedacht, hoewel de nieuwe plannen die er wel zijn, zoals het instellen van een burgerberaad, vraagtekens oproepen over het nut en de noodzaak daarvan. In plaats van nieuwe plannen die duur zijn en die in financieel moeilijke tijden niet kunnen, is het ook goed dat er de komende jaren dingen uitgevoerd gaan worden. Positief valt op dat we geen betaald parkeren invoeren, dat er een bedrijvenloket komt en dat het aantal BOA’s wordt uitgebreid. Dat woningbouw in Maartensdijk dorps moet zijn onderschrijven we ook. Een stap in goede richting is ook dat het landgoed Jagtlust een monumentale status krijgt. Ook mooi dat de coalitie het initiatief van SGP omarmt om bij het ontwerp van de school in Westbroek ook de bredere omgeving te betrekken, zodat een integraal ontwerp ontstaat voor de omgeving. Daarbij komt het wel aan op daadkracht een doorpakken.

Dan toch ook wat punten van kritiek.

Geen duidelijkheid
Onze algemene indruk is wel dat veel plannen en zinnen in het coalitieakkoord vaag zijn geformuleerd, zonder duidelijke richting mee te geven en dingen concreet te maken. Denk hierbij aan het asielvraagstuk en de nieuwbouw van een gemeentehuis. Hierdoor is het nog de vraag wat dit coalitieakkoord in de praktijk gaat betekenen en hoeveel ruimte er is voor de hele raad. Dat kan positief zijn voor de ruimte van de hele raad, maar het kan ook leiden tot bestuurlijke chaos vanwege verschillen van inzicht. Onze conclusie is dat op verschillende onderwerpen geen echte keuzes worden gemaakt.

We missen de groene kernen
Versterking van de groene kernen is een belangrijk thema. Het is verbazingwekkend dat dit niet terugkomt in het akkoord. In Maartensdijk voelt men zich het afvalputje van De Bilt maar de beoogd wethouder voor Maartensdijk bagatelliseerde dit van de week al door te zeggen dat dit maar voor een klein gedeelte van Maartensdijk geldt en al zou dat zo zijn, dan is het nog zaak de mensen die dit wel ervaren daarin serieus te nemen. Teleurstellend dat die handschoen niet wordt opgepakt in dit akkoord.

We missen een hart voor de boeren
Dan de boeren. We missen een hart voor de boer in dit akkoord, er wordt wel gesproken over ondersteuning bij neventakken, zoals een landwinkel, maar niet elke boer kan dat ontwikkelen. We missen ondersteuning voor het gewoon boeren en perspectief en steun voor het gewone boerenbedrijf.

Mooi dat er een bedrijvenloket komt. Maar de beoogd wethouder voor economie zei onder meer: Als boeren willen stoppen vanwege UPLG, dan is er een contactpersoon voor agrarische bedrijven. Als dat typerend is voor hoe het college kijkt naar de boeren houden we ons hart vast. Boeren willen namelijk niet stoppen, maar doorgaan met hun bedrijf, is die contactpersoon er dan ook voor hen?

Woningbouw  naar behoefte?
We missen focus op maatwerk voor woningbouw in de groene kernen, daar is bijvoorbeeld meer vraag naar betaalbare koop dan sociale huur. Woononderzoeken bevestigen dat ook. Het is een gemiste kans dat dit niet terugkomt in het akkoord. Hoewel ik wel lees dat we gaan bouwen voor de woningbehoefte van onze eigen inwoners. Dus dat biedt enige hoop, hoewel dit precies een voorbeeld van een zin is waarvan je je kunt afvragen wat betekent dat nu precies gaat betekenen in de praktijk. Sowieso verbaas ik me erover dat op betaalbare koop niet meer de nadruk ligt terwijl VVD en CDA daar altijd een groot punt van maakten.

Financiën en een vijfde wethouder?
De financiële onderbouwing bij het akkoord is nog mager en roept vragen op, bijvoorbeeld 3 ton structureel bezuinigen op participatie, terwijl ik in het akkoord lees dat we willen investeren in nieuwe vormen van participatie en dat willen versterken. Wat betekent het financieel? Gaan we de inwoners opzadelen met hogere belasting? En waarom een vijfde wethouder? Nergens lees ik waarom dat nou nodig is. Bovendien lijken de kosten van 160.000 euro per jaar veel te laag ingeschat en worden de extra kosten dus lager voorgesteld dan ze daadwerkelijk zijn.

Asiel
De coalitie wil asielopvang spreiden, daar maken we ons zorgen om, wat betekent dat? Het coalitieakkoord is daar niet duidelijk over. Ook dat is een voorbeeld waarin geen helderheid wordt verschaft en duidelijke randvoorwaarden ontbreken. Betekent het standpunt over asiel dat er straks in de hele gemeente verspreid opvang is en waarom is dat beter dan bijvoorbeeld 1 of 2 grotere plekken en hoe gaan we dat betalen?

Afsluitend
Voorzitter, we zien positieve punten en punten waar we niet achter kunnen staan en ons zorgen over maken. We steunen beleid waar dat kan, positief kritisch. Is er de komende jaren een dichtgetimmerde coalitie zoals we meemaakten bij asiel vorige week, hoeveel ruimte is er nog voor de oppositie? Zijn er vrije kwesties? We gaan het in de praktijk mee maken en daarbij wijs ik maar naar het deel van de titel van het coalitieakkoord dat ik hier wel durf te noemen: ruimte voor elkaar!

Arie Vonk Noordegraaf, SGP-fractie